Dlaczego senior nie chce się myć?

best-care-warszawa-opieka-nad-seniorem-mycie-higiena.jpg

 

Mycie to codzienna czynność, która jest niezbędna dla utrzymania zdrowia i higieny. Niestety, dla osób starszych, które mogą cierpieć na różnego rodzaju ograniczenia fizyczne lub psychiczne, mycie może stać się trudnym i nieprzyjemnym zadaniem. Dlatego opiekując się seniorami często możemy spotkać się z ich niechęcią do regularnej higieny osobistej i kąpieli. Jakie są jej najczęstsze powody?

 

Jak często senior powinien się kąpać?

Czy osoba starsza, która pozostaje pod naszą opieką, potrzebuje codziennej kąpieli?

Wiele zależy tu od potliwości seniora oraz od pory roku. Codzienna kąpiel jest wskazana w gorące letnie dni, a także wtedy, gdy senior uprawia jakąś aktywność fizyczną.  W większości przypadków jednak dla zachowania odpowiedniego stanu higieny wystarczy kąpiel lub prysznic raz, bądź dwa razy w tygodniu. W pozostałe dni można ograniczyć się do obmywania gąbką konkretnych części ciała, takich jak pachy, pachwiny, strefy intymne czy stopy, co pozwoli zminimalizować nieprzyjemny zapach.

Niektórzy seniorzy z powodów medycznych mogą jednak wymagać kąpieli częściej niż inni. Dotyczy to na przykład seniorów mających problemy z nietrzymaniem moczu i kału, korzystających z podkładów czy pieluch. Również u osób w początkowej fazie demencji warto wprowadzić kąpiel jako stały punkt w codziennej rutynie. W późniejszych stadiach choroby osoby te często odczuwają lęk przed wodą. Wczesne przyzwyczajenie podopiecznego do mycia i zabiegów higienicznych może pomóc w opiece nad nim.

 

Kiedy senior nie chce się myć

„Dopiero co się myłam… Jutro się umyję i przebiorę… Przecież to świeża bielizna… Ale ja jestem czysty… Źle się czuję, dziś nie dam rady…”

Niechęć do zabiegów higienicznych to częsty problem u osób starszych, który potrafi bardzo utrudnić opiekę nad nimi. A przecież utrzymanie odpowiedniej higieny ciała to nie tylko brak przykrego dla otoczenia zapachu, czy sprawa dobrego samopoczucia i osobistego komfortu seniora. To też kwestia jego zdrowia. Przy braku odpowiedniej higieny zwiększa się ryzyko rozwoju chorób skóry, pojawienia się odparzeń, otarć i innych zakażeń.

Niechęć do mycia u seniora to temat trudny zarówno dla bliskich, jak i dla opiekuna lub opiekunki. Aby zaradzić tej sytuacji trzeba poznać przyczynę, dla której osoba znajdująca się pod naszą opieką nie ma ochoty na codzienną higienę, nie kąpie się regularnie i/lub nie zmienia ubrania.

 

Dlaczego osoba starsza nie chce się myć?

Niechęć do higieny osobistej u osób starszych może wynikać z różnych przyczyn. Tylko systematyczna obserwacja zachowań podopiecznego i szczera rozmowa z nim, oparta na wzajemnym zaufaniu, pozwoli nam znaleźć odpowiednie rozwiązanie. Poniżej wymienimy te przyczyny, które zdarzają się najczęściej.

Skrępowanie i wstyd przed pomocą innych

Czynności higieniczne są wyjątkowo intymne. Nasz podopieczny może odczuwać skrępowanie, że potrzebuje w tych momentach pomocy drugiej, obcej osoby, i że musi się w jej obecności rozebrać do naga. Dla osób starszych wychowywanych w czasach, kiedy cielesność była tematem tabu, pokazanie własnego ciała innej osobie może być bardzo krępujące. Wywołuje to u nich lęk, wstyd i narastający stres. Dlatego senior stara się za wszelką cenę odwlec tę „nieprzyjemną” czynność.

Lęk przed bólem i wypadkiem

Częstym powodem, dla którego senior nie chce się myć, są problemy zdrowotne i kłopoty z poruszaniem się. Wejście i wyjście z wanny, podnoszenie rąk i nóg, rozbieranie się do mycia, wycieranie ręcznikiem – wszystkie te czynności mogą wywoływać fizyczny dyskomfort czy wręcz sprawiać starszej osobie ból.

Dodatkową przyczyną lęku jest obawa przed upadkiem. Na skutek wieku lub choroby osoba starsza może być mniej sprawna, mieć zaburzenia równowagi czy niepewny chód. Zwiększa to jej lęk przed poślizgnięciem się i upadkiem na mokrej podłodze pod prysznicem lub na przesuwającym się dywaniku łazienkowym.

Zapominanie o czynnościach higienicznych

Osoby starsze, które są jeszcze sprawne fizycznie i potrafią wykonać wokół siebie podstawowe czynności higieniczne mogą po prostu nie pamiętać, kiedy ostatnio myły twarz, ręce czy zęby albo kiedy brały prysznic. Mają poczucie, że robiły to całkiem niedawno i nie widzą potrzeby ponawiać czynności higienicznych.

We wczesnych fazach otępiennych może się też zdarzyć, że senior wejdzie do łazienki, ale w międzyczasie zapomni, po co do tej łazienki wszedł i co miał tam zrobić. Chorzy z demencją mogą też nie pamiętać, jak w sensie technicznym należy wykonać czynności higieniczne. Mogą nie kojarzyć do czego służy pojemnik z mydłem, tubka z pastą czy wąż prysznicowy.

Depresja i brak motywacji do higieny

Wiele osób starszych nie ma kontaktu ze światem zewnętrznym lub ogranicza się on do krótkiego spaceru w pobliżu domu. Samotność i poczucie odcięcia od swojej społeczności wpływają negatywnie na kondycję psychiczną i mogą prowadzić do depresji. Tym bardziej, gdy nasz podopieczny w młodszym wieku czy przed chorobą prowadził aktywne życie towarzyskie. Teraz zamknięty w czterech ścianach obojętnieje i przestaje zwracać uwagę na swój wygląd. Nie ma ochoty ani motywacji, aby się umyć czy zmienić ubranie na świeże.

Demencja

Niektóre osoby starsze w zaawansowanym stadium demencji mogą bać się rozebrać. Źródłem lęku jest przekonanie, że jakieś wyobrażone obce osoby będą je podglądać w łazience, że one albo nawet sama opiekunka chcą zrobić im krzywdę i tylko czekają na okazję. Strach ten może być bardzo silny i trudny do przezwyciężenia.

Przytępienie węchu

Zmysły osób starszych są mniej wyczulone na zapachy. Wiąże się to ze zmianami, które zachodzą w unerwieniu opuszki węchowej oraz w liczbie receptorów węchowych w nosie. Przytępienie węchu często bywa też oznaką zaburzeń neurodegeneracyjnych – choroby Parkinsona i Alzheimera. Zaburzenia węchowe mogą występować również w przypadku cukrzycy czy chorób nowotworowych wymagających zastosowania radio i chemioterapii. W efekcie tych zmian senior może po prostu nie czuć, że jego ciało czy ubrania z powodu braku higieny zaczynają brzydko pachnieć.

Odczucie zimna

Osoby starsze bardziej dotkliwie niż osoby młode odczuwają zimno i szybciej się wychładzają. Przyczyną są tu m.in. utrata elastyczności naczyń krwionośnych i osłabienie krążenia, spowolniony metabolizm, spadek masy mięśniowej i zmniejszenie się warstwy komórek tłuszczowych pod skórą. Zwiększony próg wrażliwości na zimno może być również związany z konkretnymi chorobami. Należą do nich cukrzyca, choroby tarczycy, niewydolność nerek, nieprawidłowy poziom cholesterolu czy niedokrwistość. W takiej sytuacji rozbieranie się do kąpieli, wychodzenie z ciepłej wody w wannie lub spod prysznica może kojarzyć się wielu osobom starszym z nieprzyjemnym odczuciem zimna i dreszczami ogarniającymi całe ciało.

Niewłaściwy plan dnia

Osoba starsza potrzebuje powtarzalnego rytmu dnia. Ale powinien on być ustalony zgodnie z jej potrzebami, ograniczeniami i przyzwyczajeniami. Osoby młode najczęściej myją się wcześnie rano i/lub późno wieczorem. Te pory dla seniora mogą być nieodpowiednie. Tuż po wstaniu nasz podopieczny może być jeszcze zbyt zesztywniały lub oszołomiony, zwłaszcza jeśli na noc przyjmuje silne leki. Wieczorem z kolei może być zbyt zmęczony. Niechęć seniora do mycia czy kąpieli będzie w takich momentach większa.

 

Poznanie przyczyny niechęci seniora do mycia się to połowa sukcesu. Aby przekonać osobę starszą do kąpieli może wtedy wystarczyć szczera rozmowa. W innych przypadkach trzeba będzie zastosować pewne sztuczki i wybiegi.

Jak zachęcić do higieny osobę starszą? O tym przeczytaj w naszym artykule: Jak zachęcić osobę starszą do higieny.

 

Photo: © netrun78 – stock.adobe.com

Best Care Logo

Copyright 2023 - Best Care - Opieka seniora, osób starszych Warszawa